Kupujesz dom w budowie jako pierwszą nieruchomość? Sprawdź, czy ominie Cię podatek PCC!
Zakup pierwszego domu lub mieszkania z rynku wtórnego to bez wątpienia ogromny krok. Warto przypomnieć, że od sierpnia 2023 roku to zadanie ułatwia całkowite zwolnienie z 2-procentowego podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC). Co jednak w sytuacji, gdy kupujesz nieruchomość gruntową zabudowaną domem jednorodzinnym w stanie surowym otwartym? Przecież taki budynek nie nadaje się jeszcze do natychmiastowego użytku.
Fiskus bardzo często odmawiał w takich przypadkach prawa do ulgi. Kluczowe i niezwykle korzystne dla podatników stanowisko zajął jednak Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) w wyroku z dnia 23 stycznia 2026 roku (sygn. akt III FSK 964/25).
Liczy się cel, a nie stan techniczny budynku
Urzędy skarbowe stały dotychczas na dość rygorystycznym stanowisku. Urzędnicy twierdzili, że skoro budynek w stanie surowym nie pozwala na natychmiastowe zamieszkanie, to kupujący nie spełnia warunków ustawowych do zwolnienia z PCC.
Jednak NSA kategorycznie odrzucił tę argumentację. Zgodnie z najnowszą linią orzeczniczą, dla przyznania ulgi kluczowe znaczenie ma funkcja oraz przeznaczenie obiektu, a nie jego aktualny etap budowy:
- Decydujący jest cel, któremu budynek ma służyć. Chodzi oczywiście o zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych w przyszłości.
- Ponadto fakt, że w momencie zakupu stan techniczny uniemożliwia natychmiastowe użytkowanie, nie stanowi podstawy do odebrania podatnikowi prawa do zwolnienia.
Kto może skorzystać ze zwolnienia z PCC?
Zgodnie z art. 9 pkt 17 ustawy o PCC, aby całkowicie legalnie zaoszczędzić 2% wartości transakcji, kupujący musi spełnić podstawowe warunki:
- Status pierwszej nieruchomości: W dniu zakupu oraz przed tym dniem nabywcy nie może przysługiwać prawo własności do innego mieszkania lub domu jednorodzinnego.
- Wyjątek spadkowy: Udział w innej nieruchomości nie dyskwalifikuje kupującego tylko wtedy, gdy nie przekracza on 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
Analizując umowy i transakcje na rynku nieruchomości, eksperci z lubelskiego Biura Rachunkowego PIKIF zawsze zwracają uwagę na właściwe szczegóły. Pomagamy klientom precyzyjnie definiować cel zakupu w dokumentacji. Przełomowy wyrok NSA otwiera drogę do bezpiecznego stosowania ulgi przy domach w trakcie budowy. Dzięki temu skutecznie chronimy kupujących przed niesłusznymi roszczeniami ze strony fiskusa.
Podsumowanie
Jeśli kupujesz dom w stanie surowym jako swoją pierwszą nieruchomość i zamierzasz w nim docelowo zamieszkać, przysługuje Ci pełne zwolnienie z 2% PCC. Stan techniczny nieruchomości nie może być powodem odmowy ze strony urzędu skarbowego. Warto o tym pamiętać bezpośrednio przy podpisywaniu aktu notarialnego. W ten sposób bezstresowo zatrzymasz w kieszeni nawet kilkanaście tysięcy złotych.
