Mały ZUS Plus po 1 stycznia 2026 roku. Czy okres ulgi nalicza się na nowo?
Ulga znana powszechnie jako „Mały ZUS Plus” to niewątpliwie jedno z najbardziej wyczekiwanych rozwiązań dla mniejszych przedsiębiorców. Ta preferencja pozwala mianowicie na opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne uzależnionych od dochodu z roku poprzedniego. W konsekwencji system pomaga znacząco obniżyć stałe koszty prowadzenia działalności, o ile roczny przychód w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył kwoty 120 000 zł.
Wokół tej ulgi narosło jednak sporo mitów, szczególnie w kontekście interpretacji przepisów obowiązujących od 1 stycznia 2026 roku. Wielu przedsiębiorców błędnie zakłada, że wraz z nowym rokiem licznik korzystania z preferencji bije od zera. Jaki jest stan prawny i co na ten temat mówią oficjalne interpretacje urzędowe? W rezultacie warto dokładnie przeanalizować najnowsze przepisy, ponieważ błąd oznacza bolesne zaległości w ZUS. Wszystkie kluczowe ramy prawne nakłada bezpośrednio Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Zasada 36 miesięcy w pięcioletnim oknie
Podstawą prawną funkcjonowania ulgi jest art. 18c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Przepis ten wprost definiuje czasowe ramy, przez jakie przedsiębiorca może płacić niższe składki.
Przedsiębiorca musi pamiętać o następującej regule:
- Niższe składki od dochodu można opłacać maksymalnie przez 36 miesięcy kalendarzowych.
- Limit ten urzędnicy rozliczają w ciągu ostatnich 60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
Jeśli przedsiębiorca wykorzystał już przysługujący mu limit 36 miesięcy, to kolejny 60-miesięczny okres (tak zwane okno pięcioletnie) rozpoczyna się dopiero po upływie poprzedniego. Zmiana kartki w kalendarzu na rok 2026 nie powoduje zatem automatycznego zresetowania tego licznika. Bez wątpienia czas biegnie dalej na starych zasadach.
Błędne przekonanie przedsiębiorców – przypadek z życia
Przekonanie o resecie terminów bardzo często staje się przedmiotem sporów z organem rentowym. Dobrze ilustruje to oficjalne stanowisko Oddziału ZUS w Lublinie z dnia 1 kwietnia 2026 r. (znak: DI/200000/43/1343/2026):
- Sytuacja: Przedsiębiorca od 1 stycznia 2025 r. opłacał składki w ramach Małego ZUS-u. Uważał on, że w związku ze zmianami przepisów od 1 stycznia 2026 r., prawo do ulgi oraz okres jej trwania należy liczyć dla niego zupełnie na nowo. Planował mianowicie korzystać z preferencji aż do 31 grudnia 2029 roku.
- Stanowisko ZUS: Organ rentowy uznał to stanowisko za nieprawidłowe. Przepisy jednoznacznie wskazują, że okres pierwszych 60 miesięcy prowadzenia działalności zaczyna się od pierwszego miesiąca kalendarzowego rozpoczęcia lub wznowienia korzystania z Małego ZUS-u. Zmiana przepisów czy wejście w nowy rok kalendarzowy nie uprawniają zatem do ponownego, sztucznego otwierania tego okresu.
Jak prawidłowo ustalić podstawę wymiaru?
Dla osób, które w 2026 roku nadal mieszczą się w limicie 36 miesięcy i spełniają kryterium przychodowe do 120 000 zł, podstawa wymiaru składek ustala się na dany rok kalendarzowy w oparciu o przeciętny miesięczny dochód uzyskany ubiegłym roku. Przede wszystkim musisz pamiętać o sztywnych progach dolnych i górnych:
- Podstawa nie może przekroczyć 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego na dany rok.
- Podstawa nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w styczniu danego roku.
W codziennej praktyce księgowej w naszym lubelskim Biurze Rachunkowym PIKIF bardzo precyzyjnie weryfikujemy historię ubezpieczeniową naszych klientów. Automatyczne wznowienie deklaracji z kodem dla Małego ZUS-u po przekroczeniu limitu 36 miesięcy to mianowicie jeden z najczęstszych bólów technicznych, jakie generują systemy kadrowe. Taki błąd skutkuje powstaniem dużych zaległości składkowych wraz z odsetkami. Dlatego też ciągłe kontrolowanie indywidualnego „okna 60 miesięcy” stanowi absolutną podstawę bezpieczeństwa finansowego Twojej firmy.
Podsumowanie
Mały ZUS Plus to bez wątpienia doskonała ulga, ale jej ramy czasowe pozostają nieubłagane. Nowelizacje przepisów wchodzące w życie od 1 stycznia 2026 roku nie kasują historii ubezpieczeniowej z lat ubiegłych. Każdy przedsiębiorca musi indywidualnie monitorować liczbę miesięcy, w których korzystał z preferencyjnych składek. Pamiętaj mianowicie, że po 36 miesiącach następuje obligatoryjny powrót do tak zwanego dużego ZUS-u. Prawidłowy bieg tych terminów wymusza bezpośrednio Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, w konsekwencji rzetelne pilnowanie kalendarza chroni Cię przed karami.
