Nieprawidłowe korzystanie z e-ZLA – kiedy ZUS wstrzyma zasiłek bez formalnej decyzji?
Chorobowe to bez wątpienia czas przeznaczony na powrót do zdrowia. Warto zauważyć, że przepisy jasno określają, czego pracownikowi robić wtedy nie wolno. Wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego przeznaczeniem skutkuje natychmiastową utratą prawa do zasiłku. Dotyczy to na przykład remontu domu lub wyjazdów wypoczynkowych. Podobnie traktowane jest wykonywanie w tym okresie innej pracy zarobkowej. W takich sytuacjach pracownik traci prawo do pieniędzy za cały okres e-ZLA.
Ostatnie zmiany oraz doprecyzowanie przepisów przyniosły jednak kluczową nowość w procedurze ZUS. Obecnie w wielu sytuacjach urzędnicy mogą wstrzymać wypłatę pieniędzy od ręki. Nie muszą już czekać na formalną decyzję.
Protokół kontroli zamiast decyzji – co to oznacza?
Dotychczas ubezpieczeni często stali na dość błędnym stanowisku. Twierdzili oni, że wypłata świadczenia powinna trwać do momentu wydania oficjalnej decyzji. Myśleli, że dopóki ZUS nie prześle pisma o utracie prawa do zasiłku, pieniądze się należą. Jednak nowe regulacje ostatecznie usunęły te wątpliwości.
Zgodnie z art. 68e ustawy zasiłkowej obowiązują teraz następujące zasady:
- Jeśli kontrolerzy ZUS lub uprawniony pracodawca wykażą nieprawidłowości, kluczowym dokumentem staje się sam protokół kontroli.
- Jeżeli protokół jasno stwierdza nadużycie, a ubezpieczony nie wniósł do niego żadnych zastrzeżeń, płatnik składek może od razu zaprzestać wypłaty zasiłku. Płatnikiem tym może być zarówno ZUS, jak i pracodawca.
- Oficjalna decyzja ZUS jest wydawana tylko wtedy, gdy kontrolowany pracownik złoży formalne zastrzeżenia do protokołu. Dzieje się tak wyłącznie w przypadku braku zgody z ustaleniami.

Kto i kiedy traci prawo do pieniędzy?
Pracownik traci prawo do zasiłku chorobowego, opiekuńczego lub świadczenia rehabilitacyjnego w dwóch głównych przypadkach:
- Praca zarobkowa: Podejmowanie jakichkolwiek płatnych aktywności w czasie trwania e-ZLA.
- Niezgodność z celem: Wykorzystywanie zwolnienia w sposób, który utrudnia lub całkowicie uniemożliwia rekonwalescencję.
W lubelskim Biurze Rachunkowym PIKIF na bieżąco monitorujemy protokoły oraz procedury kontrolne ZUS. Dzięki temu skutecznie pomagamy przedsiębiorcom prawidłowo reagować na wyniki takich weryfikacji. Warto pamiętać o jeszcze jednej zasadzie. Kontrola może przecież dotyczyć pracownika w okresie pierwszych 33 dni choroby w roku kalendarzowym. W tym czasie przysługuje mu tak zwane wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy na podstawie art. 92 Kodeksu pracy. Wtedy ZUS również nie musi wydawać osobnej decyzji. Finansowanie ze środków płatnika zostaje wstrzymane bezpośrednio na podstawie wniosków z protokołu.
Podsumowanie dla pracodawców i pracowników
Nowe podejście ZUS ma na celu maksymalne skrócenie procedur administracyjnych. Pozwala ono na natychmiastowe blokowanie wypłat dla nieuczciwych pracowników. Protokół kontroli bez wniesionych zastrzeżeń ma teraz moc ostateczną. To właśnie ten dokument pozwala szybko zamknąć kurek z pieniędzmi. Dlatego zarówno zarządy firm, jak i sami ubezpieczeni muszą pamiętać o terminach. Czas na ewentualne podważenie ustaleń kontrolerów jest obecnie bardzo ograniczony.