Refakturowanie w euro. Jak błąd w kursie waluty zniszczy zysk?
Refakturowanie to powszechna praktyka gospodarcza. Polega ona mianowicie na przeniesieniu poniesionych kosztów na rzeczywistego beneficjenta, na przykład na kontrahenta. Sprawa zaczyna się jednak komplikować, gdy faktura zakupowa zawiera kwoty w walucie obcej, chociażby w euro. Sama refaktura trafia jednocześnie do klienta w późniejszym terminie. Jaki kurs euro musisz zastosować do przeliczenia wartości na złote na gruncie przepisów o VAT oraz podatku dochodowym?
Odpowiedź zależy mianowicie od daty powstania obowiązku podatkowego. W konsekwencji pomyłka przy wyborze tabeli Narodowego Banku Polskiego (NBP) narazi firmę na bolesny spór z fiskusem.
Na szczęście precyzyjne rozróżnienie przepisów pozwala na bezbłędne ujęcie transakcji. Przede wszystkim wszystkie kluczowe ramy prawne i obowiązki nakłada Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Przepisy o VAT: Kurs z dnia poprzedzającego dzień powstania obowiązku
Zasady przeliczania kwot wyrażonych w walutach obcych na potrzeby VAT reguluje art. 31a ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej. Kadry sprawdzają mianowicie kurs ogłoszony przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.
W przypadku refakturowania obowiązek podatkowy w VAT powstaje na zasadach ogólnych. Dzieje się to najczęściej w dniu wykonania usługi lub dostawy towaru przez pierwotnego sprzedawcę. Przepisy ignorują zatem dzień samego fizycznego wystawienia refaktury. Jeżeli jednak przed tym dniem wystawiono już refakturę, właściwy będzie kurs z dnia poprzedzającego dzień jej wystawienia. Dlatego też księgowi muszą restrykcyjnie pilnować daty pierwotnej dostawy.
Podatek dochodowy (CIT/PIT): Kiedy powstaje przychód?
Na gruncie podatków dochodowych sprawa wygląda nieco inaczej. Zgodnie z art. 12 ust. 2 ustawy o pdop oraz odpowiednimi przepisami o pdof, przychody w walutach obcych przelicza się według kursu średniego NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzający dzień uzyskania przychodu.
W przypadku refaktury, przychód powstaje w dacie jej wystawienia. Warunkiem pozostaje mianowicie fakt, że wcześniej strony nie uregulowały należności lub nie wykonały usługi. Oznacza to, że dla celów podatku dochodowego kluczowa będzie data wystawienia refaktury. To właśnie kurs z dnia ją poprzedzającego określi ostatecznie wysokość Twojego przychodu. W rezultacie dla jednej transakcji w euro możesz zastosować dwa różne kursy NBP dla VAT i CIT.
Zasada współmierności w księgach rachunkowych
Zgodnie z ustawą o rachunkowości (art. 30 ust. 2), istotne jest, aby koszty i przychody dotyczące operacji refakturowania były rozpoznawane w księgach rachunkowych z uwzględnieniem zasady współmierności.
Skoro koszty i przychody z tytułu refakturowania stanowią dla przedsiębiorcy pozycję neutralną, kwoty powinny się idealnie bilansować. Dla celów bilansowych można posłużyć się ogłoszonym przez NBP kursem średnim z dnia poprzedzającego dzień wystawienia refaktury. Pozwala to na pełne uniknięcie sztucznych rozbieżności i różnic kursowych między kosztami a przychodami w tym samym roku obrotowym.
Innymi słowy – koszty i przychody z tytułu refakturowania należy rozliczać w księgach rachunkowych w tym samym okresie rozliczeniowym. Stosuje się zatem spójne podejście do przeliczeń walutowych.
Spokojna głowa z profesjonalnym wsparciem księgowym
W codziennej praktyce biznesowej transakcje wielowalutowe i procedury refakturowania wymagają doskonałej synchronizacji dat. W naszym lubelskim Biurze Rachunkowym PIKIF na bieżąco czuwamy nad prawidłowością rozliczeń walutowych naszych klientów. Dbamy mianowicie o to, by refaktury w euro były przeliczane w 100% bezpiecznie zarówno dla celów VAT, jak i podatków dochodowych. W konsekwencji przedsiębiorcy zyskują pewność, że ich przychody i koszty bilansują się idealnie. Unikasz jednocześnie niepotrzebnego ryzyka przed urzędem skarbowym.
Podsumowanie
Refakturowanie kosztów w walucie obcej to pułapka na nieuważnych podatników. Rozbieżność między momentem powstania obowiązku w VAT a datą przychodu w CIT wymusza stosowanie odrębnych kursów walutowych. Cały ten proces restrykcyjnie kontroluje Ustawa o VAT oraz Ustawa o CIT, ponieważ precyzyjne księgowanie chroni marżę i zysk operacyjny Twojego przedsiębiorstwa.